Ten artykuł wyjaśnia, czy sakrament bierzmowania jest bezwzględnym warunkiem koniecznym do zawarcia ślubu kościelnego w Polsce. Poznaj oficjalne przepisy Kościoła Katolickiego, praktyki parafialne oraz konkretne wskazówki, co zrobić, jeśli nie masz tego sakramentu, aby bez stresu przygotować się do ceremonii.
Bierzmowanie nie jest bezwzględnym warunkiem ślubu kościelnego poznaj wyjątki i rozwiązania.
- Brak sakramentu bierzmowania nie unieważnia ślubu kościelnego; małżeństwo jest w pełni ważne.
- Kodeks Prawa Kanonicznego (kanon 1065 § 1) mówi o zaleceniu przyjęcia bierzmowania przed ślubem ("powinni"), a nie o bezwzględnym wymogu ("muszą").
- W przypadku "poważnej niedogodności" (np. krótki termin, trudności logistyczne) możliwe jest uzyskanie dyspensy od biskupa.
- Częstą praktyką jest również zobowiązanie się do przyjęcia bierzmowania po ślubie.
- Kluczowa jest szczera i otwarta rozmowa z proboszczem parafii, w której ma się odbyć ślub.
Bierzmowanie a ślub: rozwiewamy wszystkie wątpliwości
Kwestia sakramentu bierzmowania przed ślubem kościelnym to jedno z najczęściej zadawanych pytań przez narzeczonych, którzy planują wspólną przyszłość w Kościele. Wiele par, zwłaszcza tych, które z różnych powodów nie przystąpiły do bierzmowania w wieku młodzieńczym, obawia się, że brak tego sakramentu może uniemożliwić im zawarcie związku małżeńskiego. Nieporozumienia i niejasności w tym temacie potrafią generować spory stres w i tak już intensywnym okresie przygotowań do ślubu.
Jako Antonina Sawicka, rozumiem te obawy i chcę je rozwiać. Celem tego artykułu jest nie tylko przedstawienie oficjalnego stanowiska Kościoła, ale przede wszystkim udzielenie praktycznych wskazówek i uspokojenie wszystkich, którzy zastanawiają się, co zrobić w sytuacji, gdy jeden z narzeczonych (lub oboje) nie posiadają sakramentu bierzmowania. Przyjrzyjmy się temu zagadnieniu krok po kroku, abyście mogli bez stresu przygotować się do Waszej ceremonii.
Bierzmowanie a ślub w świetle prawa: co mówią oficjalne przepisy Kościoła?
Aby zrozumieć, jakie są rzeczywiste wymagania Kościoła Katolickiego, musimy sięgnąć do Kodeksu Prawa Kanonicznego zbioru norm regulujących życie Kościoła. To właśnie tam znajdziemy kluczowe zapisy dotyczące bierzmowania przed ślubem. Kanon 1065 § 1 jest w tej kwestii bardzo precyzyjny i stanowi podstawę do wszelkich dalszych interpretacji.
Katolicy, którzy nie przyjęli jeszcze sakramentu bierzmowania, powinni go przyjąć przed zawarciem małżeństwa, "gdy jest to możliwe bez poważnej niedogodności".
Zwróćcie uwagę na słowo "powinni". To kluczowa różnica. Kodeks Prawa Kanonicznego nie mówi, że narzeczeni "muszą" przyjąć bierzmowanie, ale że "powinni" to zrobić, jeśli jest to możliwe "bez poważnej niedogodności". Oznacza to, że brak bierzmowania nie jest bezwzględną przeszkodą do zawarcia ważnego sakramentu małżeństwa. Ślub kościelny zawarty bez bierzmowania przez jedną lub obie strony jest w pełni ważny i nie ma podstaw do jego unieważnienia z tego powodu.

Rzeczywistość w polskiej parafii: czego spodziewać się w rozmowie z księdzem?
Choć prawo kanoniczne jest jasne, jego interpretacja i stosowanie w praktyce duszpasterskiej w polskich parafiach może być zróżnicowane. Wielu duszpasterzy, z troski o pełne przygotowanie duchowe narzeczonych, mocno zachęca do przyjęcia bierzmowania przed ślubem. Wynika to z przekonania, że bierzmowanie umacnia wiarę i daje łaski Ducha Świętego, które są niezwykle cenne w budowaniu trwałego i chrześcijańskiego małżeństwa.
W praktyce, jeśli nie macie bierzmowania, ksiądz proboszcz prawdopodobnie zapyta o powód i zaproponuje rozwiązania. Kluczowe jest tutaj pojęcie "poważnej niedogodności", które, jak wspomniałam, nie jest ściśle zdefiniowane w prawie. W praktyce duszpasterskiej może ono obejmować różne sytuacje, takie jak bardzo krótki czas do ślubu, pobyt za granicą, trudności logistyczne związane z uczestnictwem w przygotowaniach, a nawet sytuację par mieszkających razem przed ślubem, co uniemożliwia przystąpienie do sakramentu przed uregulowaniem sytuacji kanonicznej.
Pamiętajcie, że podejście może być zróżnicowane w zależności od parafii i konkretnego duszpasterza. Dlatego tak ważna jest otwarta i szczera rozmowa z proboszczem parafii, w której ma się odbyć Wasz ślub. To on, po wysłuchaniu Waszej sytuacji, będzie mógł wskazać najlepsze i najbardziej praktyczne rozwiązanie.
Nie mam bierzmowania i co dalej? Praktyczny przewodnik dla narzeczonych
Jeśli brak bierzmowania spędza Wam sen z powiek, oto konkretne kroki, które możecie podjąć:
-
Krok 1: Szczera rozmowa z proboszczem. To absolutna podstawa. Umówcie się na spotkanie z księdzem proboszczem parafii, w której planujecie ślub. Opowiedzcie mu szczerze o Waszej sytuacji, o tym, dlaczego nie macie bierzmowania i jakie są Wasze intencje. Ksiądz jest po to, by Wam pomóc i znaleźć najlepsze rozwiązanie.
-
Krok 2: Bierzmowanie dla dorosłych. Wiele diecezji organizuje specjalne, przyspieszone kursy przygotowawcze do bierzmowania dla dorosłych, w tym dla narzeczonych. Są one zazwyczaj intensywniejsze, ale krótsze niż te dla młodzieży. Informacji o terminach i miejscach takich kursów szukajcie w swojej kurii diecezjalnej lub bezpośrednio u proboszcza.
-
Krok 3: Dyspensa od biskupa. Jeśli przyjęcie bierzmowania przed ślubem jest niemożliwe z powodu "poważnej niedogodności" (np. bardzo krótki termin, nagła sytuacja), proboszcz może wystąpić do biskupa diecezjalnego o udzielenie dyspensy. Jest to zazwyczaj formalność, ale wymaga czasu na procedury administracyjne, więc nie zostawiajcie tego na ostatnią chwilę.
-
Krok 4: Zobowiązanie do przyjęcia sakramentu po ślubie. To bardzo częste i praktyczne rozwiązanie. Ksiądz może dopuścić Was do ślubu kościelnego, prosząc o pisemne zobowiązanie, że osoba niebierzmowana uzupełni ten sakrament w przyszłości. To pokazuje Waszą dobrą wolę i otwartość na pełne życie sakramentalne.
Sytuacje szczególne, które warto znać
Życie pisze różne scenariusze, dlatego warto wiedzieć, jak brak bierzmowania wpływa na niektóre niestandardowe sytuacje, które mogą dotyczyć narzeczonych.
Jeśli mieszkacie razem przed ślubem, ta sytuacja, choć z perspektywy Kościoła nie jest idealna, może paradoksalnie stać się argumentem za "poważną niedogodnością". Duszpasterz może uznać, że w Waszym przypadku ważne jest jak najszybsze uregulowanie sytuacji kanonicznej poprzez zawarcie sakramentu małżeństwa, a oczekiwanie na bierzmowanie mogłoby niepotrzebnie wydłużać ten proces. Wówczas zobowiązanie do przyjęcia bierzmowania po ślubie staje się bardzo sensownym rozwiązaniem.
Co w sytuacji, gdy jedno z narzeczonych jest bierzmowane, a drugie nie? Nie zmienia to ogólnych zasad. Strona bierzmowana spełnia wszystkie wymogi, natomiast dla strony niebierzmowanej stosuje się te same procedury, o których mówiłam wcześniej. Nadal kluczowa jest otwarta rozmowa z proboszczem, który pomoże stronie niebierzmowanej dopełnić formalności lub podjąć przygotowania.
Planujecie ślub za granicą, a może macie bardzo krótki termin na zorganizowanie ceremonii? To typowe przykłady "poważnej niedogodności", które uzasadniają prośbę o dyspensę od biskupa lub zobowiązanie do przyjęcia bierzmowania po ślubie. W takich przypadkach duszpasterze są zazwyczaj bardziej elastyczni, rozumiejąc obiektywne trudności.
Dlaczego Kościół tak ceni bierzmowanie przed ślubem? Duchowy wymiar decyzji
Zastanawiając się nad formalnościami, łatwo zapomnieć o duchowym wymiarze bierzmowania i powodach, dla których Kościół tak mocno zaleca jego przyjęcie przed ślubem. Bierzmowanie to sakrament dojrzałości chrześcijańskiej, który umacnia wiarę i udziela darów Ducha Świętego. To właśnie dzięki niemu stajemy się w pełni świadomymi i odpowiedzialnymi członkami Kościoła, gotowymi do dawania świadectwa o swojej wierze.
Kościół wierzy, że łaski Ducha Świętego otrzymane w bierzmowaniu są niezwykle pomocne w budowaniu trwałego, chrześcijańskiego małżeństwa i rodziny. Sakrament małżeństwa to wspólna droga do zbawienia, a dary takie jak mądrość, męstwo czy pobożność, mogą wspierać małżonków w codziennych wyzwaniach, umacniać ich miłość i pomagać w wychowaniu dzieci w wierze. Dlatego, nawet jeśli bierzmowanie nie jest bezwzględnym wymogiem, warto rozważyć jego przyjęcie jako cenne umocnienie na nowej drodze życia.
