Ślub kościelny bez bierzmowania? Sprawdź, jak to załatwić!

Planowanie ślubu kościelnego to ekscytujący czas, ale często pojawiają się pytania dotyczące formalności i wymagań. Jednym z najczęstszych dylematów, z którym zwracają się do mnie narzeczeni, jest brak sakramentu bierzmowania u jednego lub obojga z nich. W tym artykule rozwieję wszelkie wątpliwości, wyjaśniając, jak prawo kanoniczne podchodzi do tej kwestii i jakie praktyczne rozwiązania są dostępne, abyście mogli spokojnie przygotować się do Waszego wielkiego dnia.

Bierzmowanie do ślubu: ostateczna odpowiedź na kluczowe pytanie narzeczonych

Wielu narzeczonych obawia się, że brak bierzmowania może być przeszkodą nie do pokonania i że ksiądz odmówi im udzielenia ślubu. Chcę Was uspokoić: ksiądz nie może odmówić udzielenia ślubu z powodu braku bierzmowania. Prawo kanoniczne, które jest podstawą funkcjonowania Kościoła, w tej kwestii jest bardzo precyzyjne. Używa sformułowania "powinni", a nie "muszą", co oznacza silne zalecenie, a nie bezwzględny nakaz. Oczywiście, duszpasterz może kłaść duży nacisk na uzupełnienie tego sakramentu, ale jego intencją jest zawsze dobro duchowe narzeczonych, a nie piętrzenie przeszkód.

Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego (kanon 1065 § 1), katolicy, którzy nie przyjęli jeszcze sakramentu bierzmowania, powinni go przyjąć przed zawarciem małżeństwa, o ile jest to możliwe bez poważnej niedogodności. To sformułowanie jest kluczowe i otwiera drogę do różnych rozwiązań. W praktyce duszpasterskiej w polskich parafiach często spotykamy się z sytuacją, gdzie księża mocno zachęcają, a czasem wręcz naciskają na przyjęcie bierzmowania. Wynika to z troski duszpasterskiej bierzmowanie jest postrzegane jako sakrament dojrzałości chrześcijańskiej, który ma umocnić narzeczonych w ich przyszłym życiu małżeńskim i rodzinnym. Nie jest to jednak bezwzględny wymóg prawny, a raczej wyraz pragnienia, by narzeczeni w pełni świadomie i dojrzale podeszli do sakramentu małżeństwa.

Kan. 1065 § 1. Katolicy, którzy nie przyjęli jeszcze sakramentu bierzmowania, powinni go przyjąć przed zawarciem małżeństwa, gdy jest to możliwe bez poważnej niedogodności.

Dlaczego Kościół zaleca bierzmowanie przed ślubem?

Bierzmowanie to sakrament dojrzałości chrześcijańskiej, w którym wierni otrzymują pełnię darów Ducha Świętego. Jest to umocnienie, które ma przygotować ich do świadomego i aktywnego życia w Kościele oraz do bycia świadkami wiary w świecie. Małżeństwo w Kościele katolickim to nie tylko związek dwojga ludzi, ale także powołanie do świętości i budowania Kościoła domowego. Właśnie dlatego Kościół zaleca bierzmowanie aby narzeczeni byli jak najlepiej przygotowani do podjęcia tej odpowiedzialnej drogi, pełnej wyzwań i radości.

Przyjęcie sakramentu bierzmowania przed ślubem jest postrzegane jako duchowe wsparcie, które pomaga małżonkom w realizacji przysięgi małżeńskiej. Dary Ducha Świętego, takie jak mądrość, rozum, rada, męstwo, wiedza, pobożność i bojaźń Boża, są nieocenione w budowaniu trwałego i szczęśliwego związku, a także w wychowaniu dzieci w wierze katolickiej. To umocnienie ma pomóc im przetrwać trudności, wzajemnie się wspierać i wzrastać w miłości, która ma swoje źródło w Bogu.

Nie masz bierzmowania? Sprawdź scenariusze i gotowe rozwiązania

Jeśli macie wystarczająco dużo czasu do ślubu, najczęściej zalecanym rozwiązaniem jest po prostu uzupełnienie sakramentu bierzmowania. Wiele diecezji w Polsce organizuje przyspieszone kursy przygotowawcze dla osób dorosłych, które trwają znacznie krócej niż te dla młodzieży często jest to kilka tygodni intensywnych spotkań. To doskonała okazja, aby nadrobić zaległości, pogłębić swoją wiarę i świadomie przygotować się do przyjęcia sakramentu dojrzałości chrześcijańskiej.

Kanon 1065 § 1 wspomina o możliwości zawarcia małżeństwa bez bierzmowania, jeśli przyjęcie go jest niemożliwe "bez poważnej niedogodności". Co to właściwie oznacza? "Poważna niedogodność" to sytuacja, która obiektywnie utrudnia lub uniemożliwia przyjęcie sakramentu bierzmowania przed ślubem. Przykłady takich niedogodności to między innymi:

• Krótki czas do planowanej daty ślubu, uniemożliwiający ukończenie kursu.
• Brak organizowanych kursów dla dorosłych w okolicy w odpowiednim terminie.
• Długotrwały pobyt za granicą, który uniemożliwia regularne uczestnictwo w przygotowaniach.

Co ciekawe, za "poważną niedogodność" może być również uznana sytuacja, gdy para już mieszka razem. W takim przypadku, zgodnie z nauką Kościoła, narzeczeni żyją w grzechu, co uniemożliwia im przystąpienie do spowiedzi i innych sakramentów aż do uregulowania statusu poprzez ślub. W takiej sytuacji duszpasterz może uznać, że szybkie zawarcie sakramentu małżeństwa jest priorytetem, a uzupełnienie bierzmowania może nastąpić po ślubie, aby jak najszybciej umożliwić parze pełne uczestnictwo w życiu sakramentalnym.

Jak w praktyce załatwić ślub bez bierzmowania?

1. Szczera rozmowa z proboszczem: To pierwszy i najważniejszy krok. Umówcie się na spotkanie z proboszczem parafii, w której planujecie ślub. Bądźcie szczerzy, przedstawcie swoją sytuację i wyjaśnijcie, dlaczego bierzmowanie nie zostało przyjęte. Opowiedzcie o ewentualnych "poważnych niedogodnościach", które utrudniają jego uzupełnienie.
2. Zapytajcie o kursy dla dorosłych: Podczas rozmowy z proboszczem zapytajcie o terminy i formy przygotowania do bierzmowania dla dorosłych w Waszej diecezji lub w sąsiednich parafiach. Często księża mają aktualne informacje o takich inicjatywach.
3. Rozważcie dyspensę: Jeśli przyjęcie bierzmowania przed ślubem jest obiektywnie niemożliwe, zapytajcie proboszcza o możliwość uzyskania dyspensy od biskupa.
4. Bądźcie otwarci na rozwiązania: Duszpasterz z pewnością zaproponuje Wam najlepsze rozwiązanie, które będzie zgodne z prawem kanonicznym i jednocześnie uwzględni Waszą indywidualną sytuację.

Dyspensa od biskupa to formalna zgoda na zawarcie małżeństwa bez bierzmowania. Nie jest to nic nadzwyczajnego ani trudnego do uzyskania w uzasadnionych przypadkach. To proboszcz, w imieniu narzeczonych, zwraca się do kurii biskupiej z prośbą o jej udzielenie, przedstawiając Waszą sytuację i argumenty za dyspensą. Warto podkreślić, że w Kościele katolickim dyspensy są standardową procedurą w różnych sytuacjach i nie należy się ich obawiać.

Do spisania protokołu przedślubnego potrzebnych jest kilka dokumentów. Standardowo są to:

• Świadectwo chrztu (aktualne, z adnotacją o przyjęciu I Komunii Świętej i bierzmowaniu).
• Świadectwo bierzmowania (jeśli jest).
• Dowody osobiste.
• Zaświadczenie o ukończeniu kursu przedmałżeńskiego.
• Zaświadczenie z Urzędu Stanu Cywilnego (do ślubu konkordatowego).

Brak świadectwa bierzmowania jest sygnałem dla proboszcza, że należy rozpocząć rozmowę o dostępnych rozwiązaniach. Nie jest to jednak powód do paniki, a jedynie punkt wyjścia do znalezienia odpowiedniej ścieżki.

Bierzmowanie dla dorosłych przed ślubem: wszystko, co musisz wiedzieć

Przyspieszone kursy przygotowawcze do bierzmowania dla dorosłych są zazwyczaj dostosowane do potrzeb osób zabieganych. Mogą to być spotkania wieczorne raz lub dwa razy w tygodniu przez kilka tygodni, weekendowe rekolekcje, albo intensywny kurs rozłożony na kilka dni. Zakres tematyczny obejmuje podstawy wiary katolickiej, naukę o sakramentach, a także pogłębioną refleksję nad znaczeniem bierzmowania i jego rolą w życiu chrześcijanina. Moje doświadczenie pokazuje, że osoby dorosłe często podchodzą do tego przygotowania z większą świadomością i zaangażowaniem niż młodzież, co sprawia, że jest to bardzo owocny czas.

Gdzie szukać informacji o przygotowaniach do bierzmowania dla dorosłych w Waszej diecezji? Najlepsze źródła to:

• Kancelaria parafialna proboszcz lub wikariusz z pewnością wskażą Wam odpowiednie miejsca.
• Strona internetowa diecezji wiele kurii publikuje terminy i miejsca kursów dla dorosłych.
• Wydziały duszpasterstwa rodzin często są odpowiedzialne za organizację takich przygotowań.
• Domy rekolekcyjne niektóre oferują weekendowe kursy bierzmowania.

Wybór świadka bierzmowania również jest ważny. Powinien to być katolik, który sam przyjął bierzmowanie i prowadzi życie zgodne z wiarą. Może to być ktoś z rodziny lub przyjaciel. Jeśli chodzi o wybór imienia, tradycyjnie wybiera się imię świętego, którego życie jest dla nas inspiracją. Nie musicie się martwić, że to skomplikowane duszpasterze chętnie pomogą Wam w tych kwestiach i odpowiedzą na wszelkie pytania, abyście czuli się komfortowo i pewnie.

Przeczytaj również: Ślub cywilny: jak się ubrać? Porady dla Pary Młodej i gości

Najczęstsze mity i obawy związane z brakiem bierzmowania

Powtórzę to jeszcze raz, aby rozwiać wszelkie wątpliwości: ślub kościelny zawarty bez bierzmowania jest w pełni ważny. Brak tego sakramentu nie jest przeszkodą zrywającą, która unieważniałaby małżeństwo. To bardzo ważna informacja, która często uspokaja narzeczonych i pozwala im skupić się na istocie sakramentu małżeństwa.

Inną często pojawiającą się obawą jest pytanie, czy brak bierzmowania u rodziców wpłynie na możliwość ochrzczenia dziecka w przyszłości. Absolutnie nie! Kluczowe dla chrztu dziecka jest to, aby rodzice byli małżeństwem katolickim (co oznacza ważnie zawarty ślub kościelny lub konkordatowy) i złożyli deklarację wychowania dziecka w wierze katolickiej. Brak bierzmowania u jednego lub obojga rodziców nie jest przeszkodą do udzielenia chrztu.

Wiem, że presja rodziny czy otoczenia może być duża. Często spotykam się z sytuacjami, gdy narzeczeni czują się oceniani lub zawstydzeni brakiem bierzmowania. Pamiętajcie, że najważniejsze są rzeczywiste przepisy kościelne i Wasza osobista wiara. Skupcie się na rozmowie z proboszczem, który jest Waszym przewodnikiem w tej drodze. Nie pozwólcie, aby nieuzasadnione obawy czy mity przesłoniły Wam radość przygotowań do sakramentu małżeństwa. Kościół jest dla Was i chce Was wspierać w tym pięknym etapie życia.